|
Từ cuối năm 2011 đến nay, trên địa bàn huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định đã rộ lên hình thức khai thác mới, đó là câu tay cá ngừ đại dương, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho ngư dân. Vì vậy, hình thức câu mới này hiện đang thu hút nhiều thuyền câu chuyển đổi và có nguy cơ ảnh hưởng đến phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản.
Hình thức câu mới này được nhiều ngư dân mô tả, vào ban đêm, ngư dân sử dụng đèn chông chiếu sáng để thu hút mực xà đến vây quanh dưới ánh đèn. Do đó cá ngừ đại dương tập trung đến để ăn mực, và người dân đã dùng chính con mực xà này cho vào lưỡi câu làm mồi câu cá ngừ đại dương.
Theo thống kê của Ủy ban nhân dân huyện, hiện nay toàn huyện Hoài Nhơn đã có 700 tàu thuyền làm nghề câu mực, chụp mực chuyển sang nghề câu cá ngừ đại dương mới này. Trong số đó, nhiều tàu trước kia câu cá ngừ đại dương bằng hình thức truyền thống nay cũng chuyển đổi sang cách câu mới. Mỗi thuyền muốn chuyển nghề câu phải đầu tư thêm một số dụng cụ như: 15 - 20 bóng đèn với công suất 1.000W, máy nổ, mô tơ điện và một số dụng cụ cần thiết khác. Tổng chi phí cho đầu tư mua các thiết bị từ 60 -110 triệu đồng/tàu. Sản lượng từ các tàu câu này trung bình 2 - 3,5 tấn cá ngừ đại dương/tàu/chuyến biển (15 - 20 ngày), có những tàu đạt sản lượng cao 5 tấn/tàu/chuyến biển. Cũng chính hình thức câu mới này đã nâng sản lượng cá ngừ đại dương của huyện tăng vọt, trong 5 tháng đầu năm đạt trên 4.700 tấn, tăng 2.100 tấn so cùng kỳ.
So sánh giữa hai hình thức câu cá ngừ đại dương kiểu mới và hình thức câu truyền thống trước kia thì hình thức câu mới có nhiều ưu điểm. Ưu điểm thứ nhất là chi phí cho mỗi chuyến biển chỉ từ 60 – 80 triệu đồng/tàu, câu truyền thống trước kia chi phí trên 150 triệu đồng/chuyến. Thứ hai là số thuyền viên trên tàu chỉ cần 5 - 7 người, ít hơn câu truyền thống từ 4 - 5 người. Thứ ba là thời gian một chuyến biển chỉ từ 15 -20 ngày, trong khi đó mỗi chuyến biển trước kia từ 30 – 40 ngày. Thứ tư là năng suất câu đạt cao, trung bình từ 2 – 3,5 tấn/tàu/ chuyến, trước kia chỉ 1 - 1,5 tấn/tàu/chuyến.
Tuy nhiên, giá bán cá ngừ đại dương những thuyền sử dụng hình thức câu mới này chỉ ở mức 100 – 120 ngàn đồng/kg, trong khi đó giá cá ngừ đại dương câu hình thức truyền thống trước kia mức giá 170 – 190 ngàn đồng/kg. Nguyên nhân được xác định do cá được câu bằng phương pháp mới có chất lượng thịt kém hơn câu truyền thống, và chủ yếu chỉ để xuất bán sang thị trường Trung Quốc.
Thực chất thì hình thức câu mới có giá bán cá thấp, nhưng sản lượng cao gần gấp đôi cộng với chi phí chuyến biển thấp đã bù lại. Khi hạch toán kỹ cho thấy nghề câu mới này đã đem hiệu quả kinh tế cao cho ngư dân. Và theo xu thế hiện nay, thời gian tới sẽ có nhiều thuyền câu chuyển sang sử dụng hình thức câu này. Tuy nhiên số lượng thuyền câu nhiều, khai thác cá ngừ đại dương số lượng lớn sẽ ảnh hưởng đến phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản. Bên cạnh đó sử dụng các bóng đèn điện cao áp liệu có ảnh hưởng sức khỏe thuyền viên về lâu dài.
Trước tình trạng nêu trên, Ủy ban nhân dân huyện Hoài Nhơn đã đề nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh nghiên cứu và cho hướng khuyến cáo ngư dân biết nên hay không nên chuyển đổi sang hình thức câu này. Đồng thời hướng dẫn cho ngư dân khai thác đảm bảo phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản và cho hiệu quả kinh tế cao.
Nguyễn Bích Đào - Huyện ủy Hoài Nhơn – Bình Định |