Hôm qua, bên lề phiên họp của Uỷ ban Thường vụ QH, Thứ trưởng Bộ NN- PTNT Bùi Bá Bổng đã có cuộc trao đổi với báo chí xung quanh việc “trồng, chặt” các loại cây trồng đang diễn ra tại ĐBSCL. Hy vọng, qua đây cung cấp thêm cho bạn đọc một góc nhìn về vấn đề vốn đang "nóng" ở ĐBSCL hiện nay.

Thưa ông, việc người dân phá bỏ vườn cây, vuông tôm sang trồng lúa có đáng lo ngại không?

Thực tế, vừa qua một số nơi chuyển đổi từ đất lúa sang cây trồng khác không hiệu quả. Ví như vườn cây ăn trái bị bệnh vàng lá Greening. Do vậy, người dân chuyển về trồng lúa là việc rất bình thường. Ở đây không có gì là đảo lộn. Nếu trước đây, từ đất lúa chuyển sang mục đích khác thì phải xem xét rất kỹ lưỡng. Còn những vườn cây ăn trái không có hiệu quả, vùng nuôi tôm không kết quả, thì nay chuyển sang trồng lúa là bình thường theo tín hiệu của thị trường.

Thế nhưng trồng lúa là liên quan đến thuỷ lợi, nếu chúng ta ồ ạt chuyển đổi thì khâu thuỷ lợi có đảm bảo không?

Thực ra, nếu trồng lúa thì vấn đề thuỷ lợi đơn giản hơn nhiều so với vườn cây ăn trái và nuôi trồng thuỷ sản. Trong ĐBSCL thì việc trồng lúa là rất thuận lợi, không quá phức tạp khi đầu tư hệ thống thuỷ lợi.

Tuy nhiên, việc để xảy ra điệp khúc “trồng, chặt” sẽ dẫn đến phá vỡ quy hoạch chung của vùng?

Thực tế diện tích chuyển đổi không lớn lắm. Số này chỉ chiếm 1% diện tích trồng lúa của cả vùng. Do vậy, không phá vỡ quy hoạch tổng thể của sản xuất lúa trong vùng.

Một số ý kiến khác thì lo ngại khi các nước ồ ạt chuyển sang trồng lúa, dẫn đến khả năng giá lương thực xuống thấp?

Không bao giờ có chuyện này. Bởi nhu cầu gạo cho thế giới vẫn rất lớn. Nếu VN mở rộng diện tích thì chúng ta cũng không thể đảm bảo cho nhu cầu lương thực của thế giới. Thực tế, không phải nước nào cũng tăng diện tích trồng lúa được và phải đầu tư rất cao để có một diện tích đất lúa. Đối với đất lúa thì hiện nay chỉ lo không tăng được diện tích, chứ không sợ thừa. Tôi rất khuyến khích người dân chuyển đổi sang trồng lúa. Hiện, trồng lúa cho thu hoạch rất nhanh, trong vòng 3 tháng người dân có thể thu lời 10- 15 triệu đồng/ha lúa. Trong ĐBSCL có những nông dân tích tụ được vài chục ha lúa và mỗi năm họ lời cả trăm triệu đồng là bình thường.

Nếu thế giới được mùa, một hai năm liền và giá lúa chững lại, liệu có xảy ra tình trạng người nông dân phá lúa trồng cây ăn quả?

Chúng tôi dự báo giá gạo sẽ giữ ở mức cao trong một thời gian dài. Thế giới sẽ còn thiếu gạo trong nhiều năm nữa. Do vậy, trồng lúa sẽ còn tương lai dài. Cây lúa là cây người dân điều chỉnh rất dễ, cứ 3 tháng là hết 1 vụ chứ không như một số cây công nghiệp dài ngày khác. Do vậy, việc tăng diện tích hay giảm diện tích lúa rất dễ. Nông dân bây giờ đã dần thích ứng với cơ chế thị trường, nhanh nhạy với thị trường chứ không thể nói là nông dân chạy theo cơ chế thị trường. Họ chấp nhận thay đổi theo tín hiệu thị trường là điều tốt, cần khuyến khích. Vai trò nhà nước ở đây là cung cấp kịp thời thông tin thị trường và hướng dẫn kỹ thuật để việc chuyển đổi có hiệu quả.

Nhưng việc tăng nhanh diện tích lúa, chúng ta có lo ngại dịch bệnh sẽ xảy ra phức tạp hơn?

Đây là điều chúng ta phải lưu tâm và làm sao quản lý toàn diện hơn.

Xin cám ơn Thứ trưởng!