Cách đây 10 năm về trước, mỗi khi nhắc đến thôn Hà Nam, xã Nam Hoá, Tuyên Hoá, Quảng Bình, trong ký ức của nhiều người, đó là một vùng đất nghèo khó, vất vả, đến nỗi có nhiều người đã từng gọi là “vùng đất khó”. Vì ở đây, lúc bấy giờ còn sót lại rất nhiều chứng tích chiến tranh, như chi chích hố bom, hầm hào, còn đất đai thì cằn cỗi, chỉ có các loài cây hoang dại như sim, mua… mới có thể sống và tồn tại được. Vì vậy cho nên một thời gian rất dài, cuộc sống của con người ở đây dường như vẫn chưa có sự thay đổi bao nhiêu. Nhiều gia đình trong thôn Hà Nam dù đầu tắt, mặt tối cần cù lao động, nhưng cái đói, cái nghèo vẫn chưa chịu buông tha cho họ, một phần do thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm sản xuất và hướng làm ăn mới, cho nên có nhiều gia đình ở đây đã chấp nhận thủ phận, chỉ dám cày cuốc duy trì cuộc sống cho qua ngày…

Thế rồi trong cái khó khăn cơ cực, có một người phụ nữ Hà Nam vốn xuất thân cũng nghèo khó, cơ cực, lam kũ, vất vả như bao nhiêu người Hà Nam khác đã dám nghĩ, dám làm, dám đứng ra nhận khoán cả một bãi đất hoang hoá, bạc màu, rồi ngày đêm cày sâu, cuốc bẫm, cải tạo thành một vùng đất phì nhiêu, tươi tốt, đưa lại sự hồi sinh cho vùng đất Hà Nam. Người phụ nữ mà chúng tôi muốn đề cập trong bài viết này chính là chị Trần Thị Hiền, người có công đi tiên phong trong phong trào xoá đói, giảm nghèo ở thôn Hà Nam xã Nam Hoá, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình.

Sau khi lập gia đình, vợ chồng chị Trần Thị Hiền cũng nghèo như bao nhiêu cặp vợ chồng mới ra ở riêng khác ở Hà Nam. Sau bao nhiêu đêm trăn trở, suy nghĩ tìm hướng làm ăn, cuối cùng năm 1998, chị Hiền đi đến một quyết định táo báo, là xin phép chính quyền địa phương nhận lại diện tích đất hoang hoá ở phía tây xã để khai hoang, cải tạo xây dựng trang trại. Những ngày đầu tiên bắt tay vào khai hoang, cải tạo vùng đất vốn có rất nhiều cây dại, đá cục, hố bom, có nhiều lúc vợ chồng chị Trần Thị Hiền tưởng rằng mình sẽ không thể thành công nổi. Sau mấy tháng trời bám đất, bám đồi, vừa đào gốc cây dại, đào đá, lấp đất, san đất, cuối cùng vợ chồng chị cơ bản đã tạo được mặt bằng cho cả một vùng đất rộng lớn. Để làm tăng thêm độ phì nhiêu cho đất, vợ chồng chị Hiền đã đầu tư mua phân chuồng khắp nơi về bón cho đất và trồng các loại cây rau màu đầu tiên như lạc, đỗ xanh, sắn, khoai nhằm lấy ngắn nuôi dài, tạo vốn liếng ban đầu để có sức đầu tư tái sản xuất. Năm 2000, được Hội Phụ nữ xã Nam Hoá ưu tiên tín chấp cho vay từ nguồn vốn xoá đói, giảm nghèo, chị Hiền đã mạnh dạn đầu tư trồng cỏ voi và mua 2 con bò nuôi sinh sản để làm giống nhân đàn. Lứa cỏ đầu tiên phát triển xanh tốt, cây cao, to, có độ ngọt có thể làm thức ăn cho bò rất tốt nên chị Hiền đã nghĩ ngay đến việc đàu tư mở rộng diện tích trồng cỏ để phát triển chăn nuôi bò. Năm 2001, chị Hiền được Ban Khuyến nông xã Nam Hoá tạo điều kiện cho đi tham quan học tập một số mô hình trồng cỏ chăn nuôi gia súc ở các xã trong huyện, thấy nhiều nơi đầu tư trồng cỏ phát triển chăn nuôi có hiệu quả, chị càng tin chắc rằng hướng làm ăn của gia đình mình là đúng đắn, phù hợp, nên chị đã quyết định mua giống về trồng với diện tích trên 1.000m2. Cuối năm 2001, từ 2 con bò mẹ, chị Hiền đã có thêm 2 con bê con và đến nay đàn bò củ chị đã lên đến 14 con sinh sản, mỗi năm cho từ 12- 14 con bê con.

Nhận thấy hiệu quả mang lại của việc trồng cỏ phát triển chăn nuôi của gia đình chị Trần Thị Hiền, nhiều hộ gia đình ở thôn Hà Nam nói riêng, ở xã Nam Hoá nói chung đã mạnh dạn vay vốn đầu tư trồng cỏ, phát triển sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao và dần thoát nghèo, tiến lên làm giàu. Từ kinh nghiệm của gia đình mình, chị Hiền đã tự nguyện tư vấn kỹ thuật trồng cỏ, chăn nuôi bò đàn cho nhiều hộ gia đình, nên đến nay ở Hà Nam, người nông dân nắm bắt các kỹ thuật trồng cỏ, chăn nuôi bò đàn khá vững vàng, đầy đủ. Không chỉ tư vấn về kỹ thuật, chị Hiền còn nhiệt tình giúp đỡ cả về vốn lằm ăn, giống cỏ cho nhiều hộ gia đình khó khăn trong thôn, trong xã không lấy lãi, nên nhiều gia đình từ tay trắng nay đã có vài sào cỏ, thậm chí là gần 1.000m2 đất trồng cỏ phục vụ cho chăn nuôi trâu, bò đàn. Không chỉ hướng dẫn kỹ thuật, giúp đỡ vốn, giống cỏ cho bà con trong vùng, từ nhiều năm nay, trang trại của chị Trần Thị Hiền còn là nơi cung cấp nhiều cỏ thành phẩm có uy tín cho các hộ chăn nuôi trong vùng. Hàng năm, từ 10.000 m2 đất trồng cỏ bán cho bà con trong vùng, chị Hiền có trong tay hơn 23 triệu đồng tiền lãi
Chưa bang lòng với những thành công ban đàu từ nghề trồng cỏ sữa và phát triển chăn nuôi, chị Hiền còn mạnh dạn ngăn khe suối, đắp được gần 1.500m2 ao hồ và thả nuôi thành công nhiều loại cá nước ngọt như trắm cỏ, rô phi đơn tính cho thu nhập khá ổn định. Cũng nhờ có nhiều diện tích ao cá mà hàng năm, dù trong các đợt nắng hạn nhất, ruộng cỏ của gia đình chị Hiền cũng được cung cấp nước đầy đủ, kịp thời…Hai bên các ao cá, chị Hiền còn tận dụng đất trồng thêm khá nhiều cam, chanh, bưởi, vừa tạo được bóng mát vừa cho thu nhập trên 2 triệu đồng một năm.

Đi lên từ hai bàn tay trắng, với tinh thần vượt khó, dám nghĩ, dám làm, đến nay mỗi năm, chị Trần Thị Hiền có thu nhập gần 60 triệu đồng từ chăn nuôi, thả cá, trồng cỏ, nên cuộc sống của gia đình chị đã có nhiều thay đổi đáng kể. Ngoài việc sắm được đầy đủ các loại vật dụng phục vụ cho cuộc sống, sinh hoạt trong gia đình, chị Hiền còn có điều kiện nuôi các con của mình ăn học đến nơi, đến chốn, trong đó có người đã tốt nghiệp đại học và có công ăn việc làm ổn định. Một điều quan trọng khác, là chính từ sự thành công của mô hình trang trại gia đình chị Trần Thị Hiền, mà nhiều hộc gia đình ở quê nghèo Hà Nam đã học tập làm theo và cũng dã thực sự thoát nghèo và có cuộc sống ngày càng khấm khá hơn.

Chai tay chị Trần Thị Hiền, chia tay vùng đất vốn cằn cỗi, ngèo khó giờ đây đã được khoác lên mình màu xanh của sự sống, màu xanh của cuộc sống ấm no, hạnh phúc, tôi như càng có niềm tin rằng: “Bàn tay ta làm nên tất cả/Có sức người sỏi đá cũng thành cơm” .