|
Hiện nay, thời tiết đang diễn biến phức tạp, có thể còn có các đợt rét đậm, rét hại kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ gieo cấy lúa đông xuân, sinh trưởng phát triển các cây trồng khác; nguy cơ dịch bệnh bùng phát trên diện rộng và gia súc, gia cầm chết rét, chết đói rất dễ xảy ra. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đề nghị Trung tâm Khuyến nông các tỉnh, thành phố hướng dẫn, chỉ đạo bà con nông dân thực hiện một số các biện pháp sau đây:
I/- Đối với Trồng trọt:
1. Sản xuất lúa Đông xuân:
- Các địa phương tiếp tục tiến hành đổ ải đợt 2 (từ 8-14/2/2012) gieo lịch đã thống nhất với ngành điện lực. Với diện tích lúa đã cấy, việc điều tiết nước làm sao cho đảm bảo chống rét cho mạ, lúa mới cây. Lưu ý việc cân đối sử dụng nước tiết kiệm để phòng hạn cuối vụ.
- Với diện tích lúa đã cấy (xuân sớm, xuân muộn): tập trung chăm sóc. Theo dõi điều kiện thời tiết, không nên bón bổ sung đạm cho mạ, lúa mới cấy; khi thời tiết ấm lên, bón phân cho lúa nên bón cân đối NPK, đề phòng sâu bệnh, đặc biệt là bệnh đạo ôn trên lúa.
- Với mạ, lúa xuân muộn: hiện đang trong khung thời vụ gieo mạ đối với các tỉnh ĐBSH và cấy đối với các tỉnh Bắc Trung bộ: trong điều kiện thời tiết vẫn tiếp tục rét, bà con nông dân áp dụng các biện pháp kỹ thuật như: gieo mạ sân, mạ khay hoặc mạ dày súc áp dụng che phủ ni-lông để chống rét cho mạ, đồng thời vẫn đảm bảo có đủ mạ cấy trong khung thời vụ cho phép. Với các tỉnh ĐBSH và các tỉnh Bắc Trung bộ còn diện tích lúa xuân muộn không nên cấy lúa ở điều kiện nhiệt độ dưới 150C. Đối với các tỉnh Bắc Trung bộ, diện tích lúa xuân sớm đã gieo cấy bị chết rét cần khẩn trương bổ sung gieo cấy những giống lúa ngắn và cực ngắn ngày nếu đảm bảo khung thời vụ.
- Khuyến cáo các tỉnh mở rộng sản xuất lúa gieo thẳng bằng các giống lúa ngắn và cực ngắn ngày trong khung thời vụ cuối của trà xuân muộn đối với những vùng chủ động tưới tiêu, đồng thời khuyến cáo áp dụng các biện pháp cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa.
- Đối với những vùng không thể đảm bảo khung thời vụ, những vùng có khả năng khô hạn, thiếu nước, cần chủ động chuyển sang cây trồng khác.
2. Đối với các cây trồng khác trong vụ đông xuân:
- Với cây công nghiệp ngắn ngày vụ xuân 2012 tại các tỉnh phía Bắc: khung thời vụ đối với cây trồng này trong tháng 2, nên các địa phương căn cư vào điều kiện khí hậu, thời tiết để cân nhắc xuống giống đảm bảo khung thời vụ. Nếu thời tiết lạnh kéo dài đến cuối tháng 2, để đảm bảo khung thời vụ, có thể tiến hành xuống giống nhưng phải áp dụng biện pháp kỹ thuật chống rét bằng che phủ ni-lông.
- Đối với cây cây ăn quả: không áp dụng các biện pháp chăm sóc như: bón phân đạm, vun xới... trong giai đoạn này.
II/- Đối với Chăn nuôi:
1. Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền đến các hộ chăn nuôi để nâng cao ý thức trong việc chủ động phòng chống đói, rét và dịch bệnh cho gia súc, gia cầm.
2. Hướng dẫn người chăn nuôi tăng cường công tác vệ sinh phòng bệnh, tiêu độc, khử trùng chuồng nuôi và khu vực chăn nuôi; tuyệt đối tuân thủ các quy định về vận chuyển, tiêu thụ và giết mổ gia súc, gia cầm; khai báo kịp thời khi có gia súc, gia cầm chết.
3. Thường xuyên theo dõi, thông tin cho người chăn nuôi về diễn biến thời tiết và phổ biến kinh nghiệm phòng chống đói, rét cho trâu, bò (che chắn chuồng nuôi, làm áo ấm bằng bao tải, đốt đống nhấm...). Những ngày giá rét, khi nhiệt độ ngoài trời dưới 120C, hướng dẫn bà con nông dân không cho trâu bò làm việc, không chăn thả đồng thời bổ sung thê thức ăn chất lượng tốt và cho uống nước muối ấm.
4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát dịch bệnh, kịp thời có các biện pháp phòng chống khi có gia súc, gia cầm chết, đổ ngã để đề phòng dịch bệnh lây lan trong vụ Đông xuân.
5. Phổ biến các kinh nghiệm, các biện pháp kỹ thuật phòng chống rét và phòng chống dịch bệnh cho các hộ chăn nuôi, lồng ghép trong các hội nghị, hội thảo, các lớp tập huấn và trên các phương tiện thông tin đại chúng của địa phương.
III/- Đối với cây lâm nghiệp
1. Phòng trừ sâu bệnh trong vườn ươm:
Đối với các vườn ươm như keo, bạch đàn cần chú ý:
- Phòng chống bệnh thối cổ rễ cây con:
+ Đặt vườn ươm nơi có đất tơi xốp, thoát nước và xử lý đất kỹ trước khi gieo ươm.
+ Gieo đúng thời vụ, tránh gieo lúc thời tiết ẩm, mưa phùn kéo dài, không dùng phân chuồng chưa hoai mục.
+ Khi chớm xuất hiện bệnh, phun Ben-lát 0,05% vào luống cây gieo ươm.
- Phòng chống bệnh mốc sương trắng hay còn gọi là bệnh phấn trắng lá keo:
+ Tăng cường bón phân tổng hợp NPK cho cây để tăng cường chất dinh dưỡng cũng như sức kháng bệnh của cây.
+ Phun các hợp chất như lưu huỳnh vôi, Zineb, Amobam, Thiosunfonat để diệt nấm
2. Những công việc cần chú ý trong vụ xuân
- Chăm sóc vườn ươm, tiến hành đảo cây con và đưa cây con ra vườn luyện để chuẩn bị đem trồng rừng cho vụ xuân.
- Chuẩn bị đất trồng rừng cho vụ xuân: phát thực bì, cuốc hố.
- Gieo ươm cây giống cho trồng rừng vào vụ thu: keo, bạch đàn…
- Chăm sóc rừng đã trồng từ năm trước như: tỉa cành, phát dọn thực bì, dây leo cây bụi.
- Cần bảo vệ rừng tránh trâu bò phá hoại và phòng chống cháy rừng.
3. Một số vấn đề cần lưu ý trong công tác Phòng chống cháy rừng ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên như sau:
- Tập trung phát dọn sạch thảm thực bì ở các đai rừng, nơi có nhiều điều kiện tiếp xúc với nguồn lửa.
- Tổ chức canh phòng, tuần tra, kiểm tra mức độ khô và nguy cơ cháy của từng khu rừng để có các hình thức báo động phù hợp.
- Tạo những đường băng phân cách chống cháy lây lan.
- Đẩy mạnh tuyên truyền nhân dân nêu cao ý thức bảo vệ rừng, không vì những mối lợi nhỏ mà có thể gây nguy hại đến tài sản lớn của cả cộng đồng.
- Thành lập các đội xung kích sẵn sàng ứng cứu dập lửa khi có cháy xảy ra.
IV/- Đối với Thủy sản:
Khi điều kiện thời tiết thay đổi chuyển từ mùa Đông sang mùa Xuân và đặc biệt trong điều kiện nhiệt độ thấp kéo dài, cá dễ bị mắc bệnh, cần phải áp dụng các biện pháp phòng trừ dịch bệnh cho động vật thủy sản như dùng vôi bột rắc xung quanh ao và giữa ao với lượng 10 -15 kg/1000m2 hoặc tro bếp rải đều khắp ao với lượng 16 – 20 kg/1000m2. Có chế độ chăm sóc đặc biệt, ngoài việc theo dõi còn phải tranh thủ ngày nắng ấm, cho cá ăn bằng thức ăn đủ chất dinh dưỡng hoặc thức ăn công nghiệp chất lượng cao, bổ sung vitamin C vào khẩu phần ăn để cá tăng sức đề kháng, cho ăn thuốc phòng bệnh (như Tiên Đắc I với lượng 10g thuốc trộn với cám, gạo, bột mì đã nấu chín cho 50kg cá trong ao). Dọn sạch cỏ, rác, thức ăn thừa ở nơi cho cá ăn, dùng vôi bột cho vào túi hoặc muối ăn treo ở nơi cho cá ăn để diệt trùng và nấm gây bệnh cho cá, nhất là bệnh đốm đỏ ở cá trong mùa Xuân. Đặc biệt không dùng phân chuồng cho xuống ao (kể cả bón lót) vì mùa Đông khi nhiệt độ thấp phân phân hủy chậm, nhưng khi nhiệt độ tăng phân sẽ phân hủy dễ làm thay đổi môi trường nước và sẽ gây nhiễm bệnh cho cá. Đối với một số đối tượng nuôi cụ thể như sau:
- Động vật thủy sản thương phẩm: tiến hành thu hoạch khi đạt kích cỡ thương phẩm. Trong trường hợp chưa đủ cỡ thu hoạch, cần tiếp tục tiến hành các biện pháp chống rét và chăm sóc tốt. Giữ mực nước trong ao luôn đảm bảo từ 2 m trở lên, có thể dùng nguồn nước ấm để cấp cho ao nuôi, tiếp tục cho ăn bằng thức ăn công nghiệp, thức ăn tinh vào những ngày ấm để cá tăng khả năng chịu rét. Dùng sọt đựng rơm hoặc ống tre nứa, ống nhựa thả xuống đáy ao để cá, tôm chui vào trú đông. Trên mặt ao thả bèo kín 1/2 ao về phía bắc, nếu có điều kiện có thể dùng nylon phủ kín mặt ao. Đến cuối tháng 3 đầu tháng 4, chuyển cá, tôm ra thả vào ao nuôi sẽ rất nhanh lớn. Đối với ếch, cần làm hang cho ếch trú ẩn, hang làm bằng đất hoặc bằng các ống nhựa, ống tre, có một đầu rỗng, các ống này dài 0,5 - 0,6m, đường kính 0,15 - 0,16m, bó thành từng bó 5 - 6 cái cho ếch chui vào trú, ống đặt ở góc hoặc thành bờ ao, trên ống dùng rơm rạ phủ để chắn gió cho ếch.
- Cá bố mẹ: Đối với các cơ sở sản xuất giống đang lưu giữ đàn cá bố mẹ để chuẩn bị cho vụ sản xuất tới cần tiếp tục lưu ý tới các biện pháp tránh rét và phòng trị bệnh cho cá. Các đàn cá trắm, trôi, mè, chim trắng, rô phi… tiếp tục nuôi vỗ tích cực khi cá bố mẹ ăn trở lại. Đối với cá chép chuẩn bị cho đẻ khi điều kiện thời tiết cho phép. Giữ mực nước trong ao luôn đảm bảo 2,5 – 3 m, có thể dùng nguồn nước ấm để cấp cho ao nuôi.
- Cá giống: Tiếp tục áp dụng các biện pháp chống rét cho cá như phủ bạt, bèo hoặc đưa cá vào trong bể để nâng nhiệt độ nước. Tăng cường các biện pháp phòng trị bệnh như bón vôi, bổ sung vitamin C, cho ăn thuốc phòng bệnh và vệ sinh nơi cho ăn. Lượng thức ăn tuỳ theo khả năng sử dụng của cá. Cho cá giống ăn đủ thức ăn tinh vào những lúc nhiệt độ môi trường trên 200C.
- Các ao đã thu hoạch cá: chuẩn bị tiến hành cải tạo ao như vét bùn, đắp bờ, diệt tạp, phơi nắng…để chuẩn bị cho vụ nuôi mới.
Để thực hiện tốt các biện pháp trên, để nghị Trung tâm Khuyến nông các tỉnh, thành phố chủ động:
1. Phân công cán bộ kỹ thuật (hệ thống từ tỉnh, huyện, khuyến nông viên cơ sở) theo dõi biến động thời tiết, tình hình sinh trưởng, phát triển của vật nuôi, cây trồng, thủy sản... để vận dụng, hướng dẫn bà con nông, ngư dân thực hiện các phòng, chống nêu trên.
2. Chủ động phối hợp với các cơ quan, hệ thống phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh, thành phố phổ biến những khuyến cáo của ngành nông nghiệp (trung ương và địa phương), đồng thời kịp thời phản hồi các thông tin lại Trung tâm Khuyến nông Quốc gia.
Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đề nghị Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư các tỉnh, thành tham gia tích cực cùng với ngành nông nghiệp địa phương chỉ đạo, hướng dẫn bà con nông dân để sản xuất vụ Đông xuân đạt kết quả tốt./.
GIÁM ĐỐC
Phan Huy Thông
(Đã ký) |